Mình cả đời chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ kiếm được thu nhập cao, và cũng thậm chí cũng không hề nghĩ đến việc sẽ quen một người có thu nhập cao đến như vậy. Nó cho mình một cơ hội để nhìn vào được lối tư duy, lối sống của những người tài ba thuộc tầng lớp thượng lưu, và chia sẻ với mọi người. Có bao giờ bạn thắc mắc mấy lời khuyên làm giàu, những lời khuyên về sự nghiệp hay là mấy sách dạy về cuộc sống ấy, hay là về lối sống của người giàu nó có đúng hay không? Hi vọng bài viết này giải đáp được phần nào cho bạn cũng như giúp bạn hiểu hơn về các lối tư duy trong cuộc sống.
Công việc
Làm việc có áp lực không?
Thực sự câu nói này đúng: "Tiền nhiều đồng nghĩa với trách nhiệm cao". Bạn gái mình và nhiều người trong công ty phải làm 24/7. Lúc nào cũng nghĩ đến công việc.Đi coi phim xong, ra khỏi rạp phim là nghĩ đến công việc. Đi ăn xong, trên đường về nhà là nghĩ đến công việc. Có lẽ đó là mặt trái lớn nhất của việc kinh doanh. Cô ấy lúc nào cũng nghĩ nhiều đến công việc, đến mức nó là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Cô ấy không còn nhiều thời gian để gặp bạn bè, hay thậm chí là về thăm nhà dù ở chung thành phố với ba mẹ.
Làm việc căng thẳng liên tục đã khiến cô ấy nhiều lúc bị suy nhược thần kinh cũng như hay gặp các vấn đề về lưng do ngồi nhiều. Bệnh mất ngủ cũng xảy ra thường xuyên hơn.
Nhiều lúc nhiệm vụ của mình là giữ đừng cho bạn gái nghĩ đến công việc nữa. Mình sẽ kéo cô ấy đi gặp mọi người, đi ăn uống, đi chạy bộ.
Chính vì làm việc nhiều vậy nên tụi mình cũng ít có thời gian đi mua sắm hay đi du lịch.
Làm việc thông minh hay làm việc chăm chỉ quan trọng hơn?
Theo mình thấy tốt nhất là nên có cả hai. Thời gian đầu khi mới vào làm, bạn gái mình hầu như không rời công ty trước 9h tối, có hôm về đến nhà với bố mẹ lúc nửa đêm. Không ai ép cô ấy ở lại, chỉ là cô ấy muốn làm hết sức để giúp công ty.
Chi tiết vào làm việc thông minh thì cô ấy tập trung vào hai thứ: sắp xếp thứ tự công việc và giao việc. Cô ấy chia sẻ cô luôn coi công việc nào khó nhất và cần làm trước để lên đầu. Việc này nghe đơn giản nhưng có rất nhiều người bị cuốn vào những việc lặt vặt nhỏ không cần thiết và phí thời gian của họ.
Còn việc giao việc, cô ấy sẽ cố gắng hoàn thiện việc khó làm nhất. Sau đó tìm ra cách hoàn thiện nó một cách nhanh nhất (tức tối ưu hoá quy trình). Sau khi đã chắc chắn đó là cách làm nhanh nhất, cô ấy chỉ cho người khác làm. Lý do chính là nhờ như vậy cô ấy có thời gian lo việc khác và không phải quay lại việc cũ. Cô ấy không thích ôm việc, việc nào người khác làm được cô giao hết cho người đó, để cô đi làm những thứ khác hơn. Tức cô luôn luôn tìm việc khó hơn, quan trọng hơn để làm.
Lời khuyên nào về công việc mình thấy đúng?
Nhìn vào những người giỏi hàng đầu làm việc, mình thấy lời khuyên này về công việc là đúng và quan trọng:
- Thái độ quan trọng hơn tài năng. Công ty luôn cần người chịu khó làm, giao việc là làm. Người đó cũng cần có chí cầu tiến, nếu bị nhắc là sai thì nên nghe và sửa hơn là để bụng trong lòng. Mình nhận ra rằng công ty thường ít khi phạt một người vì làm sai (trừ khi sai quy định), mà sẽ phạt khi người đó không chịu làm việc đã giao.
Liệu học giỏi ra trường làm việc có tốt không?
Thực ra câu hỏi này không đúng lắm. Theo quan sát của mình thấy thì câu hỏi đúng phải là: người đó có giỏi ở trong cuộc sống không?
Giỏi ở đây tức là biết tự giải quyết vấn đề, biết tư duy chọn ra các hướng đi đúng trong cuộc sống, ví dụ như biết chọn người mà chơi, biết nắm bắt cơ hội, biết chọn sách báo để đọc, biết rèn luyện cơ thể, có chí tự học.
Anh bạn của mình, anh ấy học rất giỏi, nhưng ở ngoài trường học anh ta cũng giỏi nốt: giỏi đi xây dựng mối quan hệ, siêng đọc sách, siêng thử những cái mới. Cô bạn gái mình học cũng giỏi, có học bổng đầu vào của đại học. Trên lớp cô học chỉ để đủ điểm duy trì học bổng, còn lại dần phần lớn thời gian đi bán hàng bên ngoài.
Ngoài hai người đó ra, trong công ty có khá nhiều bạn trẻ học lực từ giỏi đến trung bình. Còn dàn lãnh đạo thì nhìn chung ai cũng đã dành rất nhiều thời gian bên ngoài việc học để làm việc khác, từ dự án cho các tổ chức phi chính phủ đến dự án cá nhân. Công ty cũng có người bỏ học đại học nhưng họ có năng lực xuất sắc vì tự học bên ngoài, sau một thời gian đi làm nếu họ có tài năng thì được đưa lên vị trí quản lý.
Như vậy mình thấy có 4 nhóm người sau:
- Nhóm người giỏi trong cuộc sống lẫn việc học: khả năng biết kiếm tiền là rất cao, thường giỏi quản lý, rất nhanh chóng lên được vị trí lãnh đạo.
- Nhóm người giỏi trong cuộc sống nhưng học không giỏi: vẫn có thể trở thành lãnh đạo nhưng hơi khó khăn một chút do khả năng lĩnh hội kiến thức không quá tốt.
- Dở trong cuộc sống nhưng học giỏi: có thể trở thành nhân viên xuất sắc, khó để trở thành lãnh đạo.
- Dở cả trong cuộc sống lẫn việc học: khó có việc
Còn những ai ở mức trung bình trong cả hai thì sẽ là nhân viên trung bình.
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
Mọi người để tiền ở đâu?
Đây là câu hỏi mà mọi người trong công ty hỏi nhau trong một cuộc gặp mặt nhiều năm trước:
Tụi mình vậy là giàu chưa?
Nếu xét theo góc nhìn bình dân là giàu là có nhiều tiền thì nhóm tụi mình đã là giàu. Nhưng nếu xét theo mặt tài chính thì là chưa vì tụi mình có rất nhiều tiền mặt và có rất ít tài sản. Sự giàu có đến từ việc tích luỹ tài sản hơn là có tiền mặt. Đó là sự khác biệt giữa "wealthy" và "rich".
Do đó mọi người hầu như để rất ít tiền trong tài khoản ngân hàng, hoặc nếu để chỉ là để tạm thời. Đa số sẽ mua một trong ba thứ sau: đô la, vàng, hoặc bất động sản. Một số sẽ bỏ tiền vào cổ phiếu, nhưng rất ít do thị trường chứng khoán ở Việt Nam không minh bạch, rủi ro cao.
Việc tích luỹ tài sản khiến mình chợt hiểu ra một điều ít ai để ý đó là: người giàu có rất ít tiền mặt.
Ví dụ bạn gái mình và mình, hàng tháng chỉ có khoảng 20 triệu tiền mặt để trong tài khoản ngân hàng cho việc chi tiêu, gồm trả tiền nhà và đóng tiền phí các loại. Bạn mình mỗi tháng thu nhập 10.000 USD nhưng trong tài khoản ngân hàng thường chỉ có không quá 2000, 3000 USD. Hỏi tại sao thì bạn ấy nói đơn giản:
Bây giờ trong một tháng tui cũng không biết chi gì cho hết 2000 USD nữa, để nhiều hơn cũng không có ích gì.
Thế là nó lại đem đi tích luỹ để mua nhà và vàng. Khi cần mua gì đó gấp, nếu hết tiền mặt họ sẽ dùng thẻ tín dụng (tức đi vay).
Tiết kiệm có ích nhưng không đủ để làm giàu
Lời khuyên phổ biến cho việc quản lý tài chính cá nhân là nên tiết kiệm, nhưng mình nhận ra rằng đó là một thói quen tốt để kiểm soát tài chính, nhưng không đủ để làm giàu.
Nếu một người muốn giàu theo kiểu tích luỹ từ từ theo thời gian, tiết kiệm là một cách làm phù hợp. Nhưng người đó muốn thu nhập tăng gấp đôi hay gấp ba trong một năm, người đó phải làm sao để tăng gấp đôi hay gấp ba lần giá trị tạo ra cho khách hàng mà công sức bỏ ra hầu như không tăng.
Ví dụ công ty bạn mình, lý do lớn khiến họ có thể tăng gấp 4, gấp 5 thu nhập của công ty trong một năm là nhờ hệ thống tự động. Nhờ có hệ thống cao cấp mà cho dù công ty có thêm nhiều khách hàng, chi phí vận hành vẫn không tăng lên vì số lượng người và chi phí vận hành hệ thống cũng như cũ, trong khi thu nhập tiếp tục tăng liên tục. Điều này giống như Spiderum, với hệ thống hiện hành thì dù Spiderum có thêm 10.000 người mới vô viết thì chi phí vận hành cũng không tăng, nhưng số người tham gia đã tăng lên gần gấp đôi (con số minh hoạ).
Do đó nếu một người có thể biết tận dụng một hệ thống có sẵn như bán hàng trên Facebook, Shopee để tiếp cận và phục vụ nhiều khách hàng hơn, thì người đó sẽ nhanh chóng đẩy thu nhập của mình tăng lên gấp 3, 4 lần trong một năm.
Còn thói quen tiết kiệm, lợi ích lớn nhất của nó mà mình thấy đó là giúp bản thân rèn tính kỷ luật, biết suy nghĩ cái nào cần thiết cái nào không cần thiết trong cuộc sống, biết chi tiêu hợp lý. Biết tiết kiệm chưa chắc đã giàu, nhưng vung tay quá trớn mua sắm vô tội vạ thì sẽ nghèo rất nhanh.
Lợi ích từ đòn bẩy
Đòn bẩy là thứ giúp người giàu ngày càng giàu hơn. Đây là câu chuyện mình được bạn mình kể.
Vào năm 2019, bạn của mình tích cóp được 3 tỷ (con số minh hoạ) và quyết định mua nhà. Bạn mình quyết định vay để mua. Thay vì dùng 3 tỷ mua một căn chung cư, bạn mình mua 3 căn dạng dự án, mỗi căn giá 3 tỷ và đặt cọc mỗi căn 1 tỷ. Như vậy tổng nợ ngân hàng là 6 tỷ.
Một căn chung cư hoàn thiện vào năm 2019 có nghĩa là đã được rao bán dạng dự án từ năm 2017. Khi bán dạng dự án, giá sẽ rất rẻ vì rủi ro lớn. Do đó nếu một căn chung cư hoàn thiện năm 2019 có giá 3 tỷ, tức năm 2017 nó chỉ có giá khoảng 2 tỷ. Và chung cư thường có tốc độ tăng chậm dần đều sau khi đã hoàn thiện.
Bạn mình thay vì mua đứt 1 căn hộ đã hoàn thiện 3 tỷ, thì mua 3 căn dạng dự án cùng giá. Bạn ước tính rằng khi căn này hoàn thiện vào đầu năm 2021, gía của nó đã rơi vào khoảng 4 tỷ, trong khi căn 3 tỷ đã hoàn thiện năm 2019 sẽ chỉ tăng lên khoảng 3.5 tỷ. Và bạn mình tin tưởng rằng trong năm 2020 và 2021 sẽ kiếm đủ tiền để trả nợ, còn không thì trả một phần nợ, rồi lấy tiền cho thuê cộng tiền lương để bù trả nợ.
Như vậy đến năm 2021, với 3 căn chung cư hoàn thiện, bạn mình có tổng tài sản là 12 tỷ. Trong khi nếu mua luôn căn hộ đã hoàn thiện kia, thì tổng tài sản chỉ có 3.5 tỷ, cùng lắm là 4 tỷ.
Như vậy nhờ tiền nhiều và biết cách đi vay, tài sản bạn mình tăng từ 3 tỷ lên 12 tỷ. Rồi từ 3 căn hộ 12 tỷ đó, bạn mình có thể thế chấp ngân hàng để đi vay nợ mua đất, rồi dùng tiền cho thuê căn hộ, cho thuê đất cộng với thu nhập để trả nợ ngân hàng. Tốc độ trả nợ sẽ cực kỳ nhanh.
Đó là lần đầu tiên mình được thấy việc tiền đẻ ra tiền trên thực tế.
VỀ CÁ NHÂN
Có nhiều tiền vậy còn muốn đi làm không?
Bạn gái mình vẫn rất thích đi làm, vì khi ngừng làm cô ấy không biết phải làm gì nữa. Cô ấy yêu công việc, đó là niềm vui của cô ấy.
Còn mình khi tích luỹ được khá nhiều có thể sẽ đi học thêm, chủ yếu vì đam mê.
Tụi mình có lo lắng gì không?
Tụi mình đang tích luỹ tài sản vì lo lắng rằng sẽ có ngày tụi mình không còn kiếm được thu nhập cao như hiện giờ nữa, có thể là vì các yếu tố vĩ mô như khủng hoảng kinh tế. Khi đó tụi mình phải dựa vào thu nhập bị động để sống.
Tụi mình đang cố gắng đẩy thu nhập thụ động lên cao hơn nữa.
Tác giả: The Mighty Little Piggy