Hỏi một ai đó xem họ mong muốn điều gì nhất trong cuộc sống, và nhiều khả năng là bạn sẽ nghe một chuỗi những câu trả lời quen thuộc: công việc tốt, gia đình êm ấm, nhà đẹp, về hưu an nhàn và nhiều thứ khác.
Còn bạn sống vì điều gì? Trong số các mục tiêu bạn theo đuổi, điều gì đáng giá nhất?
“Đa số mọi người đều khó khăn khi trả lời câu hỏi này,” William B. Irvine, Giáo sư khoa Triết tại Đại học Wright State viết. “Họ biết rõ mình muốn gì từng giây từng phút, hay trong suốt hàng chục năm trời, nhưng họ không dừng lại để suy nghĩ xem mục tiêu lớn nhất đời mình là gì. Có lẽ cũng dễ hiểu. Nền văn hóa của ta không khuyến khích con người suy nghĩ về điều đó; thật sự là nó không ngừng chi phối khiến ta không nghĩ được. Nhưng, một mục tiêu vĩ đại trong đời lại chính là yếu tố đầu tiên làm nên triết lý sống. Nghĩa là nếu bạn không có một mục đích sống lớn lao, bạn thiếu mất một triết lý sống vững chắc.”
Từng có thời các nhà tư tưởng lớn không ngừng tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề này. Việc ấy giờ không còn nữa. Triết học hiện đại đã tiến hóa thành một môn học thuật đặc thù theo đuổi những câu hỏi bí hiểm mà đa số người dân không còn thấy hứng thú. Lần cuối bạn nghe hay đọc những gì mà một triết gia đương đại nói là khi nào?
Thế nhưng những người La Mã, Hy Lạp cổ đã từng ám ảnh với những câu hỏi này. Họ nỗ lực tìm ra điều gì quan trọng nhất và làm sao để đạt được nó. Nói tóm lại, họ muốn khám phá cách sống tốt nhất.
Câu trả lời của họ dần phát triển thành chủ nghĩa Stoic (chủ nghĩa khắc kỷ), một thứ triết lý mà ngày nay ít người hiểu được.
Từ stoic được dùng để ám chỉ những người hoàn toàn không bị niềm vui hay đau khổ lay động, một người hoàn toàn không có cảm xúc mãnh liệt nào. Thế nhưng, đó lại không phải là triết lý của phái Stoic. Chủ nghĩa Stoic nói về cách làm sao để đeo đuổi một cuộc sống vừa ý nghĩa vừa viên mãn. Nó nói về việc chữa lành những khổ đau không tránh khỏi trong đời và có được sự bình thản trong tâm hồn.
Từ stoic được dùng để ám chỉ những người hoàn toàn không bị niềm vui hay đau khổ lay động, một người hoàn toàn không có cảm xúc mãnh liệt nào. Thế nhưng, đó lại không phải là triết lý của phái Stoic. Chủ nghĩa Stoic nói về cách làm sao để đeo đuổi một cuộc sống vừa ý nghĩa vừa viên mãn. Nó nói về việc chữa lành những khổ đau không tránh khỏi trong đời và có được sự bình thản trong tâm hồn.
Làm cách nào? Những nhà triết học chủ nghĩa Stoic cổ nói rằng:
Tiên liệu bản chất nhất thời của thế giới quanh ta
Sống trong khoảnh khắc hiện tại mà không lo sợ về tương lai
Loại bỏ cảm xúc tiêu cực
Sống theo đúng bản chất của mình
Sống có đức hạnh
Rèn luyện dũng khí và góp nhặt tri thức
Sống đơn giản và đạm bạc
Làm chủ ham muốn bản thân, càng nhiều càng tốt
Sống trong khoảnh khắc hiện tại mà không lo sợ về tương lai
Loại bỏ cảm xúc tiêu cực
Sống theo đúng bản chất của mình
Sống có đức hạnh
Rèn luyện dũng khí và góp nhặt tri thức
Sống đơn giản và đạm bạc
Làm chủ ham muốn bản thân, càng nhiều càng tốt
Nghe thì đơn giản nhưng thật ra không hẳn thế. Để thực hiện các nguyên lý này bạn phải nỗ lực rèn luyện.
- Trích "Trên cả giàu có"